Quan hệ UAE-Việt Nam

Mặc dù quan hệ ngoại giao giữa Các tiểu Vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE)-Việt Nam được thiết lập năm 1993, nhưng thực tế quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa UAE-Việt Nam được hình thành từ trước đó rất lâu. Các nhà Lãnh đạo và nhân dân hai nước luôn dõi theo và ủng hộ lẫn nhau trong quá trình đấu tranh dành độc lập dân tộc cũng như quá trình phát triển của mỗi quốc gia. UAE được xem như là đối tác quan trọng của Việt Nam tại khu vực Trung Đông, đồng thời Việt Nam là cửa ngõ quan trong để UAE tiếp cận với khu vực Đông Nam Á. Trong những năm qua, quan hệ chính trị giữa UAE-Việt Nam phát triển hết sức tốt đẹp, điều này đã tạo nền tảng vững chắc cho việc đa dạng mối quan hệ và hợp tác giữa hai nước.

Việt Nam mở Lãnh sự quán tại Dubai vào tháng 10 năm 1997 và Trung tâm thương mại vào tháng 7 năm 2004. Việc Việt Nam mở Đại sứ quán tại Abu Dhabi vào tháng giêng năm 2008 và UAE mở Đại sứ quán tại Hà Nội vào tháng 11 năm 2008 đã phản ánh mong muốn của Chính phủ và nhân dân hai nước trong việc tăng cường hơn nữa quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa hai nước.

Kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao, nhiều chuyến thăm viếng giữa Lãnh đạo cấp cao hai nước diễn ra thường xuyên. Đáng chú ý, chuyến thăm lịch sử lần đầu tiên tới Việt Nam của ngài Phó Tổng thống kiêm Thủ tướng UAE Sheikh Mohammed bin Rashid Al Maktoum vào năm 2007 cùng với chuyến thăm UAE lần đầu của Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng năm 2009, được tiếp nối bởi chuyến thăm Việt Nam gần đây của ngài Sheikh Abdullah bin Zayed Al Nahyan – Bộ trưởng Ngoại giao UAE cũng như chuyến thăm và làm việc tại UAE của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch Đầu tư Việt Nam năm 2011 và Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam năm 2010 đã phản ánh tiềm năng to lớn trong việc phát triển mối quan hệ hợp tác giữa hai nước. Đặc biệt, kết quả từ phiên họp lần thứ nhất Ủy ban hợp tác liên Chính phủ UAE-Việt Nam gần đây diễn ra tại Hà Nội dưới sự đồng chủ trì bởi ngài Sultan bin Saeed Al Mansouri – Bộ trưởng Kinh tế UAE, đã mở ra vận hội mới cho các hoạt động thương mại, đầu tư cũng như phát triển sâu rộng hơn quan hệ hợp tác song phương trong các lĩnh vực phát triển cơ sở hạ tầng, nông nghiệp, năng lượng, bất động sản, du lịch, hợp tác lao động nhằm đạt được các lợi ích chung.

Trên cơ sở kết quả các chuyến thăm viếng cấp cao, nhiều văn bản hiệp định và bản ghi nhớ hợp tác quan trọng giữa hai nước đã được ký kết trong thời gian qua, như Hiệp định bảo hộ và xúc tiến đầu tư; Hiệp định tránh đánh thuế hai lần; Hiệp định hợp tác trong lĩnh vực hàng không; Hiệp định về việc thành lập Ủy ban hợp tác liên Chính phủ; Hiệp định hợp tác giữa hai Bộ Ngoại giao; Hiệp định về miễn thị thực cho công dân hai nước mang hộ chiếu ngoại giao, công vụ và đặc biệt; Hiệp định hợp tác giữa Phòng Thương mại Công nghiệp Abu Dhabi và Phòng Thương mại Công nghiệp Việt Nam; Bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực tuyển dụng lao động.

Những hiệp định và bản ghi nhớ hợp tác trên được xem là cơ sở pháp lý trong việc tăng cường mối quan hệ và hợp tác nhiều mặt giữa hai nước. Thời gian qua, quan hệ thương mại giữa UAE-Việt Nam đã phát triển nhanh chóng trên nhiều lĩnh vực. Kim ngạch thương mại song phương tăng từ 67 triệu đôla Mỹ năm 2002 lên 250 triệu đôla Mỹ năm 2006, 390 triệu đôla Mỹ năm 2007 và 550 triệu đôla Mỹ năm 2008. Trong năm 2009, mặc dù kinh tế thế giới suy thoái, nhưng thương mại hai chiều giữa UAE-Việt Nam vẫn tăng đáng kể so với các năm trước và đạt khoảng 880 triệu đôla Mỹ, trong đó Việt Nam xuất siêu ước đạt 600 triệu đôla Mỹ. Trong năm 2010, UAE được xem là thị trị thường xuất khẩu lớn thứ hai của Việt Nam tại khu vực Trung Đông với giá trị nhập khẩu đạt khoảng 508 triệu đôla Mỹ.

Những sản phẩm xuất khẩu chủ yếu của Việt Nam vào thị trường UAE bao gồm máy tính, linh kiện điện tử, máy móc, thiết bị,  phụ tùng thay thế, thủy hải sản, gạo, chè, cà phê, hạt tiêu, dệt may. Trong khi Việt Nam nhập khẩu chủ yếu từ UAE gồm dầu khí, khí hóa lỏng, phân bón, sản phẩm nhựa, các sản phẩm liên quan đến dầu lửa, ôtô và phụ tùng thay thế.

Sau những chuyến thăm và làm việc của các đoàn cấp cao, ngày càng nhiều các tập đoàn lớn UAE hiện diện tại Việt Nam như DP World, IPIC, Emirates Investment Gate, Mubadalla, Borouge, Sama Dubai, Dubai Holdings, Limitless, Tamouh và nhiều doanh nghiệp có uy tín khác đang quan tâm đến Việt Nam như là điểm đến lý tưởng trong việc tăng cường các hoạt động đầu tư ra nước ngoài của mình. UAE đã và đang được đánh giá là một trong những nhà đầu tư lớn với tổng trị giá các dự án đầu tư tại Việt Nam khoảng 3 tỷ đôla Mỹ.

Bên cạnh đó, ngày càng nhiều các nhà đầu tư Việt Nam quan tâm tới các cơ hội kinh doanh và đầu tư tại UAE. Các doanh nghiệp Việt Nam đang có kế hoạch xây dựng các trung tâm thương mại Việt Nam tại các tiểu vương Dubai và Sharjah của UAE. Hy vọng rằng các trung tâm thương mại này sau khi thành lập sẽ trở thành cầu nối cho các doanh nghiệp Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào thị trường UAE nói riêng và thị trường Vùng Vinh và Châu Phi nói chung.

Hiện tại có hơn 20000 người Việt Nam đang sinh sống, lao động và học tập tại UAE và được Chính phủ UAE đánh giá cao về trình độ tay nghề, cũng như đức tính bền bỉ và kỷ luật tốt của lao động Việt Nam. Hy vọng trong tương lai gần con số này sẽ tăng hơn nữa, đưa UAE trở thành một điểm đến quan trọng cho các loại hàng hóa Việt Nam cũng như là nơi thu hút đông đảo lao động có trình độ của Việt Nam.

Quả thực có rất nhiều cơ hội tiềm năng khác cho hai nước tăng cường hợp tác và trao đổi kinh nghiệm trong các lĩnh vực liên quan đến công nghệ, kỹ thuật, khoa học, giáo dục đào tạo, du lịch. Những cơ hội hợp tác này sẽ mang lại hiệu quả thiết thực cho mỗi nước, giúp mỗi nước khắc phục những hạn chế tiêu cực từ hậu quả của khủng hoảng kinh tế toàn cầu hiện nay, cũng như đương đầu với những khó khăn thách thức nổi lên trong quá trình toàn cầu hóa.